قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس
خانه / مشاهیر / فرزند قهرمان وطن – صالح غفرانی

فرزند قهرمان وطن – صالح غفرانی

فرزند قهرمان وطن صالح غفرانی
اگر قرارباشد زندگی قهرمانان معاصروصف شود بی شك یكی از برترین رتبه ها به شهید دكتر حسین فاطمی تعلق دارد،اویكی ازشیرمردان روزگار بود وحقوق ملت برای او یك مساله واقعی بود.
دکتر سیدحسین فاطمی، در سال ۱۲۹۶ هجری شمسی در شهر نائین تولد یافت. البته در تاریخی که پشت قرآن، تولد سید حسین را ذکر کرده نیم‌روز عاشورای سال ۱۳۳۸ هجری قمری که برابر ۱۲ مهر ۱۲۹۸ خورشیدی می‌باشد. پدرش )سَید علی محمد( روحانی برجسته و شجاع آن شهر بود و دلیرانه برضد حاكمان مستبد ، مالكان حریص و چپاولگران اموال مردم و مأموران رشوه خوار در منبر سخن می گفت چنان كه مردم نایین لقب سیف العلماء را شایسته او دانستند. مادر وی، سیده طوبی نیز بانویی پرهیزكار بود. پدر و مادر حسین هر دو از خانواده های سادات طباطبایی نائینی بودند. حسین بسیار باهوش، با استعداد و جویای علم و دانش بود، به‌همین سبب پس از اتمام دوران دبستان همراه برادر بزرگ خود سیف‌پور راهی اصفهان شد. در اصفهان در یک کالج انگلیسی شروع به درس خواندن کرد. هم‌زمان برای تأمین مخارج تحصیل در روزنامه‌ برادرش، با نام «باختر» همکاری می‌کرد.و چندین بار مورد تشویق ملك الشعرای بهار كه در آن روزها به حالت تبعید در اصفهان به سر می برد، قرار گرفت.
با روزنامه‌ «ستاره»
بعدها زمانی که برادرش باختر را رها می‌کند، خودش صاحب آن می‌شود و هرگز از آن غفلت نمی‌کند.
پس از اخذ دیپلم، از اصفهان راهی تهران شد. در تهران کار خویش را با روزنامه‌ «ستاره» آغاز کرد و مقالاتش را برای این روزنامه می‌فرستاد. مقالاتش آکنده از انتقاد بود. بی‌پرده سخن می‌گفت، هرگز از بیان حق ابایی نداشت، همین زبان تندش بود که نهایتاً باعث شد او را از پایتخت به اصفهان تبعید کنند. وی در همین دوران مقاله ای بر ضد مجلس رضا شاهی نوشت و نمایندگان مجلس را تلویحاً «عروسكهای خیمه شب بازی» نامید. ابتدا متوجه تعریض فاطمی نشدند اما یكی از نمایندگان پس از چندی متوجه نكتۀ ظریف وی شد و به شهربانی اطلاع داد. فاطمی روزنامه نگار جوان به زندان افتاده اما دوران زندان او چندان طول نكشید.
در همین زمان متفقین ایران را اشغال نمودند و رضا شاه از سلطنت بركنار شد و همۀ زندانیان سیاسی از جمله سید حسین فاطمی آزاد شدند وی بعد از شهریور ۱۳۲۰ به تهران رفت تا روزنامه باختر را منتشر سازد و در همین راستا شركتی برای ادارۀ آن تشكیل شد و مدیریت آن به وی محول گردید. انتشار روزنامۀ باختر در تهران از چهاردهم تیر ماه ۱۳۲۱ آغاز شد. هنوز كابینه اول علی سهیلی ۱۳۳۷ـ ۱۲۷۴ سقوط نكرده بود و مجلس سیزدهم می رفت كه به نیمه عمر خود برسد که نخستین مقاله دكتر فاطمی در روزنامه باختر با عنوان«خدا، ایران، آزادی» منتشر شد.روزنامه باختر به علت مقالات تند و در عین حال مستند و همكاری با گروهی از نویسندگان برجسته، جای خود را در محافل سیاسی و مطبوعاتی تهران باز كرد، خاصه كه روزنامه سیاسی و خبری و انتقادی هم بود. این روزنامه تا سال ۱۳۲۴ به مدیریت سید حسین فاطمی به طور یومیه انتشار می یافت.
حسین فاطمی در مرداد ماه ۱۳۲۴ برای ادامۀ تحصیل در رشته حقوق سیاسی به فرانسه رفت. وی در فرانسه گذشته از آن كه در رشتۀ حقوق تحصیل می كرد در مدرسۀ «هوت اتود انتر ناسیونالیسم» پاریس نیز به تحصیل در رشته روزنامه نگاری پرداخت ابتدا به عنوان نماینده مطبوعات در كنفرانس كار به ژنو رفت، سپس در پاریس تحصیلات خود را دنبال نمود،سیدحسین مشتاق دانستن بود و همین اشتیاقش او را بر آن داشت که برای ادامه‌ تحصیل به فرانسه برود. پس از اخذ مدرک دکترای خود، به ایران بازگشت و این تازه آغازی بود برای زندگی سیاسی او. زندگی‌یی که هم‌چون یک بهار، بی‌دو‌ام و کوتاه بود اما زیبا و پرثمر. آری! سیدحسین که اکنون دکتر فاطمی شده بود، به وطن بازگشته بود تا ایرانی نو بسازد.
امتیاز نشریه باختر
فاطمی پس از دریافت دكتری در شهریور ۱۳۲۷ و بازگشت به ایران، پس از مدتی تقاضای امتیاز نشریه یی به نام «باختر امروز» نمود كه پس از چندی به نام خود وی صادر شد. عصر روز ۸ مرداد ۱۳۲۸، دو روز پس از پایان عمر مجلس پانزدهم و معلق ماندن قرارداد الحاقی نفت، (گس ـ گلشائیان» كه دولت ساعد قصد داشت آن را به تصویب مجلس برساند( قرارداد گس-گلشاییان یا “قرارداد الحاقی”، قراردادی است که در تاریخ ۲۶ تیر ۱۳۲۸ بین دولت ایران و نمایندگان شرکت نفت انگلیس و ایران به عنوان ضمیمه قرارداد ۱۹۳۳ امضا شد. بر اساس این قرارداد شرکت نفت تعدیلاتی در مبالغ پرداختی به ایران را می‌پذیرفت.نام قرارداد از نام دو تن از مذاکره کنندگان یعنی سِر نویل گَس ،از مقامات شرکت و عباس قلی گلشاییان ،وزیر دارایی ایران، گرفته شده‌است.این قرارداد با تلاش اقلیت مجلس پانزدهم ،خصوصاً حسین مکی، به تصویب مجلس شورای ملی نرسید و به جای آن قانون ملی شدن نفت ایران در دوره شانزدهم تصویب شد. فاطمی در نخستین شماره باختر امروز كه با سرمقاله ای تحت عنوان «یا مرگ یا آزادی» منتشر گردید، نوشت :« پیش از هر چیز باید بداند مرگی كه می پذیرد حتما” قرین شرف و افتخار باشد همین طور است آن زندگی كه قبول می كند و در پناه آن دقایق ایام را سپری می سازد با سرافرازی و شرف توام باشد…برخیز ،بیدار شو! این خواب طولانی افتخار را از دست تو گرفت، تو مفتخر دنیا بودی…حیف از این نژاد كه سرور و سالار دنیا بوده منقرض شود، وی از همان آغاز به انتقاد شدید و گزنده از هیئت حاكمه و دستگاه حكومتی پرداخت. افشاگری صادقانه و بیان حقایق، روزنامه باختر امروز را در صف اول مطبوعات ایران قرار داد. اما بیش از چند شماره از انتشار آن نگذشته بود كه در ۱۲ مرداد ۱۳۲۸ مقاله ای تحت عنوان این دزدها بازهم سواری می خواهند، كار آن را به توقیف كشاند.

دکتر فاطمی معاون سیاسی پارلمانی دکتر مصدق
او راه و روش باختر امروز را چنین وصف می کند:«باختر امروز با همان تهور دیروز باختر، با همان جسارت و بی‌پروایی از مصالح پابرهنه‌ها، گرسنه‌ها و بی‌کفن‌ها دفاع خواهد کرد. این روزنامه مال میلیون‌ها مردمی است که در اثر ضعف و ناتوانی در شرایط قرون وسطی باقی مانده‌اند و از دنیای قرن بیستم خبری ندارند. شعار ما این است: یا مرگ یا آزادی.
اعلامیه‌ وی در باختر که در آن انتخابات دوره‌ شانزدهم مجلس شورای ملی را غیرقانونی اعلام و دربار را محکوم کرده بود، انگیزه‌ای شد که دکتر محمد مصدق – که تصمیم گرفته بود سیاست را کنار بگذارد – را دوباره به عرصه‌ فعالیت‌های سیاسی بکشاند. با تلاش دکتر فاطمی و با رهبری دکتر مصدق، جبهه‌ ملی شکل گرفت. اردیبهشت‌ماه ١٣٣۰ش، مصدق رئیس دولت شد و یار غم‌خوار و دل‌سوز خود، دکتر فاطمی را به‌عنوان معاون سیاسی پارلمانی خویش بر‌گزید.
دكتر فاطمی ونمایندگی مجلس مردم تهران
در بهمن ماه ۱۳۳۰ انتخابات مجلس هفدهم برگزارشد و دكتر فاطمی به عنوان نماینده مردم تهران انتخاب شد اما در ۲۵ بهمن ۱۳۳۰ در حالی كه بر مزار روزنامه نگار شهید محمد مسعود مشغول سخنرانی و گرامیداشت یاد و خاطره این روزنامه نگار شجاع بود، مورد اصابت گلوله قرار گرفت. او را درحالی‌که در خون می‌غلتید به بیمارستان بردند.
حادثه سوء قصد به جان دکتر فاطمی
اما حادثه سوءقصد به جان دکتر فاطمی توسط محمدمهدی عبدخدایی از فدائیان اسلام طی مراسم پنجمین سالگرد ترور محمد مسعود انجام شد. در آن زمان، فدائیان اسلام بر این باور بودند که دکتر سیدحسین فاطمی در دور کردن دولت ملی از دین و آئین نقش اساسی داشته و علت سخت‌گیری بر فدائیان اسلام و نواب صفوی – که در آن مقطع، زندانی بود – نیز اوست.
عبدخدایی و پشیمانی از ترور
عبدخدایی پس از ترور به زندان افتاد تا آن‏که در مهرماه ۱۳۳۲ش آزاد گردید. او درمورد این ترور، می‌افزاید– سال ۱۳۸۷ش –: «امروز ۵۷ سال از آن روز‌ها گذشته و من هم پیرمرد ۷۲ ساله‌ای هستم که امروز و فردا با دار فانی وداع می‌کنم. من امروز حالتی عرفانی پیدا کرده‌ام و دیگر حاضر نیستم حتی یک مگس را بکشم. من دیگر آن نوجوان پراحساس پرشور نیستم. نمی‌توان یک آدم ۱۵ ساله را با یک فرد ۷۲ ساله مقایسه کرد. اگر دکتر فاطمی کشته شده بود مانند بسیاری دیگر در تاریخ فراموش می‌شد… اما احساس شخصی من این است که خوشحالم دکتر فاطمی کشته نشد، ماند و باعزت مرد. آن اولین و آخرین‌باری بود که من سلاح دست گرفتم. البته برخی از اعضای فدائیان اسلام از جمله خلیل طهماسبی و نیز آیت ا… كاشانی از این عمل ابراز انزجار می نمایند و پدر ضارب نیز در مصاحبه ای از عمل فرزندش ابراز انزجار می نماید.
دکتر فاطمی بعد از ترورش در اولین مقاله خود در باختر امروز نوشت: كشته شدن در راه نجات یك ملت بزرگترین افتخار است،تنها آتش مقدسی كه باید دركانون سینه هر جوان ایرانی همیشه زبانه بكشد، این آرزو و ایده آل بزرگ و پاك است كه جان خود را در راه رهایی جامعه و نجات ملت خود از چنگال فقر و بدبختی و ظلم و جور بگذارداین گلوله اینتلیجنت سرویس به پایداری و استقامت من صد چندان افزود و مرا در راه خدمت به میهن عزیزم سرسخت تر، آهنین تر و فداكار تر نمود.حریف می‌داند که چاکران و غلامان درگاه او در همه‌جا نفوذ و ریشه دارند، می‌داند که فکر منظم و برنامه‌ اساسی برای امور اقتصادی و مالی در حکومت‌های ما هیچ‌وقت وجود نداشته است. الان یک سال از تاریخ ملی‌ شدن صنعت نفت می‌گذرد.حکومت دکتر مصدق تمامی مقاومت‌هایی را که میسر بوده برای مقابله با فشار اقتصادی دشمن به‌کار برده است، ولی به عقیده‌ من این اقدامات موقتی و بی‌اثر و تقریباً صورت دفاع روزانه را داشته است. من نمی‌دانم دولت چرا می‌ترسد از این‌که به مردم بگوید در یک جنگ بزرگ مرگ و زندگی وارد شده‌ایم؟ چرا وحشت دارد از این‌که صاف و صریح ملت را باخبر کند؟ باید استقلال و آزادی را حفظ کرد. مگر ملت هند در مبارزه‌اش قند و شکر و قماش، منسوجات نخی، کادیلاک و اشیای لوکس از انگلیس و آمریکا وارد می‌کرد؟ مگر نهضت گاندی درهای تمام کارخانه‌های پارچه‌بافی یورک‌شایر را تخته نکرد؟ شوخی نمی‌کنم، [اگر] می‌خواهیم آزاد و مستقل زندگی کنیم، باید کارتان آن‌جا برسد که پیراهن کرباسی بپوشیم و پای برهنه راه برویم، از حشو و زوائد زندگی کم کنیم و لباس شرافت و مردانگی که درخور یک ملت صاحب تاریخ و تمدن است، بر تن کنیم.
دکتر مصدق و سمت وزارت امور خارجه فاطمی
به دستور دکتر مصدق، فاطمی را برای معالجه به آلمان فرستادند. وی پس از بازگشت از آلمان، هم‌چنان با انگیزه و انرژی کارهای سیاسی خویش را دنبال می‌کرد. مهرماه سال ١٣٣۱ش، زمانی که نواب، وزیر امور خارجه‌ وقت مصدق حاضر به قطع ارتباط با انگلستان نشد،استعفا داد و دراین هنگام دکتر مصدق نزد فاطمی رفت و از او درخواست کرد که سمت وزارت امور خارجه را بپذیرد. او نیز درخواست مصدق را بی‌جواب نگذاشت.دكتر فاطمی وزیر امور خارجه و سخنگوی دولت شد و با قاطعیت تمام در ۱۹ مهر ۱۳۳۱ سفارتخانه انگلیس را تعطیل وجاسوسان آن را اخراج نمود و كینه شدیدی را در دل انگلیسیها ایجاد نمود.در یكی از مقالات او، كه بیانگر نظر او نسبت به استعمار است، چنین می خوانیم: …ملتی كه روزی پرچم دار علم و فرهنگ و صنعت جهان بود…ملتی كه راست بود ،دوست بود،شعارش پندار نیك،گفتار نیك و كردار نیك بود یك چنین ملتی را یكصد سال استعمار كوشید خرد كند.از این زمان به‌بعد، سفارت انگلیس او را به‌عنوان یکی از تندروان ضدانگلیسی می‌شناخت و حملات روزنامه‌های انگلیسی علیه او آغاز شد. دیگر کارشکنی‌های سفارت بریتانیا نسبت به وی به اوج خود رسید.
نظریه اقتصاد بدون نفت
دكتر فاطمی كه خود مبتكر نظریه اقتصاد بدون نفت برای ایران بود درباره حل و فصل دعوای نفت،عقیده داشت كه یافتن یك راه حل دوستانه برای این مساله در آینده نزدیك امكان پذیر نبوده و ایران ناگذیر است تعطیل شدن نامحدود صنعت نفت خود را بپذ یرد ومملكت ما ، قرنها بدون نفت زندگی كرده است.اگر این بهایی است كه باید برای حفظ حیثیت و تمامیت ما پرداخت گردد بگذار چنین شود.لازم به ذكر است كه در دوران كوتاه حكومت ملی دكتر مصدق گامهای بلندی در این راه برداشته شد واگر یك سال دیگر دولت دكتر مصدق بر سر كار بود ایران از صادرات نفت بی نیاز می شد و قابل توجه این كه صرفاً در ۳ سال نخست وزیری دكتر مصدق ایران دارای تراز بازرگانی مثبت بوده است و این در حالی بوده است كه ایران نفت را هم صادر نمی كرده است.
دکتر فاطمی و مانع بازگشت شاه
در کودتای ناموفق بیست و پنجم مردادماه سال ١٣٣٢ش که شاه کشور را ترک گفته بود، دکتر فاطمی تمام سعی خود را کرد که مانع بازگشت شاه به ایران شود و همین، تخم کینه‌ او را در دل شاه و شاه‌دوستان نشاند. پس از کودتای سیاه ٢٨ مرداد، دکتر فاطمی که تحت تعقیب قرار گرفته بود، تن وی که هنوز از التهاب تیر عبدخدایی بیمار بود به دست عوامل حکومت نظامی افتاد ودستگیر شد.
شعبان بی مخ و دكتر فاطمی
روز محاکمه‌اش، قبل از ورود به دادگاه،صحنه سازی برای قتل دكتر فاطمی صورت می گیرد و هنگامی كه دكتر فاطمی از پله های شهربانی به پائین می آید شعبان بی مخ و اوباش وی، پای پله های شهربانی با چاقو بر سر دكتر فاطمی می ریزند و اگر فداكاری خواهر از جان گذشته دكتر فاطمی، بانو سلطنت فاطمی نبود، كار او را همان جا می ساختند اما خواهر از جان گذشته اش خود را بر روی او می اندازد و در این مراحم وعواطف ملوكانه چندین ضربه چاقو نصیب او و چندین ضربه هم نصیب دكترفاطمی می شود و حال بیمار دكترفاطمی را چندین برابر بد می نماید، این خبر به همه جهان مخابره می شود و شاه هم برای جلوگیری از افتضاح بیشتر دستور می دهد به هر قیمت، فاطمی باید زنده بماند.چرچیل طی نامه محرمانه ای به تاریخ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۳ از شاه می خواهد حال كه مصدق در كودتا كشته نشده است از اعدام اوصرف نظر كند اما در باره دكتر فاطمی چنین می نویسد:برای فاطمی بهترین جواب اعدام است تا زمانی كه این افراد زنده و در ایران هستند امكان ضد كودتا وجود دارد.
دستور شاه واعدام دکتر فاطمی
و بنابه دستور شاه فاطمی با برانکارد در دادگاه نظامی شرکت کرد و به سادگی به جرم خیانت، به اعدام محکوم شد. فاطمی در دفاعيه خود در دادگاه نظامی گفت: « … بايد پرسيد : ما به آسايش عامه چه صدمه‌ای وارد آورديم؟، به جان چه كسی سوء قصد نموده ايم؟، مال چه كسی را به غارت برده ايم وبه چه وسيله «آسايش عامه» را مختل ساخته ايم؟. ازاين بگذريم كه به كيفر رسانيدن ما چه ارتباطی با تأمين تماميت و استقلال كشور دارد؟ مگرآنكه از دلايل معروف «ديوان بلخ» را در نظر بياوريم و همينطور مطلب را دست بدست بگردانيم تا به«تماميت و استقلال كشور»برسيم…»ساعت چهار بامداد روز چهارشنبه نوزدهم آبانماه ۱۳۳۳، تیمور بختیار فرماندار نظامی و سرتیپ آزموده، دادستان ارتش راهی محبس دکتر حسین فاطمی وزیر خارجه دولت ملی دکتر مصدق در لشکر ۲ زرهی شده و حکم اعدام را به وی ابلاغ نمودند.
وصیت دکتر فاطمی در آستانه اعدام
آزموده از فاطمی در آستانه اعدام خواست: “اگر وصیتی دارید بفرمایید، شما مکرر می گفتید من از مرگ ابایی ندارم و مرگ حق است”. و پاسخی که دریافت کرد، چنین بود: “آری آقای آزموده ، مرگ حق است و من از مرگ ابایی ندارم آن هم چنین مرگ پر افتخاری ، من می ‌میرم که نسل جوان ایران از مرگ من عبرتی گرفته و با خون خود از وطنش دفاع کرده و نگذارد جاسوسان اجنبی بر این کشور حکومت نمایند، من درهای سفارت انگلیس را بستم غافل از این که تا دربار هست انگلستان سفارت لازم ندارد”.و سرانجام در حالی که هوا به شدت سرد بود با تنی تب دار و رنجور از جراحت های پیشین درحالی‌که آثار بیماری و ضرب و شتم در او نمایان بود،بدن نیمه‌جان او را کشان‌کشان تا پای جوخهٔ اعدام بردند و هنوز سپیده ندمیده بود که هشت گلوله در قلب و سینه و یک تیر خلاص در شقیقه یکی از برجسته ترین و پرشورترین فرزندان میهن نشست و پیکر پاکش را گلگون نمود. در این حال بعد‌ها روایت شد که او هنگام اعدام فریاد زده بود: «بسم الله الرحمن الرحیم؛ پاینده ایران، زنده باد دکتر مصدق»… و بعد صدای رگبار گلوله در میدان تیر لشگر دو زرهی تهران پیچید. روزنامه اطلاعات، عصر آن روز نوشت: «سپیده‌دم امروز دکتر حسین فاطمی که در دادگاه بدوی و تجدیدنظر به اعدام محکوم شده بود در میدان تیر لشگر دو زرهی تیرباران شد و ساعت هفت صبح امروز این خبر از رادیو تهران انتشار یافت و بلافاصله اطلاعیه دادستان ارتش به این شرح منتشر شد: دکتر فاطمی که در اثر قیام ملی ۲۸ مرداد ۳۲ فراری و در پناه اشرار توده‌ای قرار گرفت بود پس از دستگیری و تعقیب و تسلیم به دادگاه ،به‌موجب احکام صادره در دادگاه عادی و دادگاه تجدیدنظر، اعمالش به‌منظور بهم زدن اساس حکومت تشخیص و محکوم به اعدام شد وبا انجام تشریفات قانونی ساعت ۶ صبح امروز تیرباران گردید.» پیکر دکتر فاطمی پس از اعدام در ابن‌بابویه شهر ری و در جوار شهدای سی تیر به خاک سپرده شد.وعمر ۳۷ ساله و کوتاه اوبه پایان رسید. او بهای تلاش در راه استقلال و آزادی ایران را با خون خود داد. دکتر مصدق فاطمی را پسر سوم خود می‌نامید و بنا به شهادت صریح دكتر مصدق، ابتكار پیشنهاد ملی كردن نفت از سوی دكتر فاطمی بود. مصدق در مورد نقش فاطمی در نهضت ملی شدن نفت در یكی از نامه های خود پس از تبعید به احمد آباد می نویسد:« اگر ملی شدن صنعت نفت خدمت بزرگی است كه به مملكت شده، باید از آن كسی كه اول این پیشنهاد را نمود سپاسگزاری كرد و آن كس شهید راه وطن دكتر سید حسین فاطمی است… .

درباره ی مدیر سایت

مجله افق نایین ( فرهنگی ، اجتماعی) صاحب امتیاز : علی غفرانی کجانی تلفن تماس: 09132230727 03146254534 آدرس: نایین- زیرزمین پاساژ گلسرخ- دفتر مجله افق نایین

مطلب پیشنهادی

میرزا محمد نظام العلماء نایینی

مرحوم « میرزا محمد » منسوب به خاندان باغچه ای ملقب به « نظام العلماء …

۳ دیدگاه

  1. باسلام وآرزوی موفقیت ،مطالب جامع ومفیدی در مورد دیار مدینه العرفا نایین گردآوری کرده اید امیدوارم که نایین زیبا با این تلاشهای دلسوزانه بیش از پیش به جامعه ایرانی اسلامی وجهانیان شناسانده شود وجایگاه وهویت والای خود در ایران اسلامی را بشناسد ومانند همیشه سرفراز وسربلند باشد .از همت بلندگردانندگان سایت تشکر می کنم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Powered by themekiller.com امداد رایانه اصفهان

تعمیر پرینتر در اصفهان hprepair.ir

نمایندگی تعمیر پرینتر canon در اصفهان hprepair.ir

شارژ کارتریج در اصفهان hprepair.ir